vrijdag 5 februari 2010

Noorse bussen en gastronomische curiositeiten

De sneeuw is hier nog steeds in overvloed aanwezig en de meeste fietspaden zijn bedekt door een dikke laag sneeuw dan wel bruine smurrie. Dat weerhoudt mij er voorlopig van om op zoek te gaan naar een fiets. Gevolg is dat ik bijna elke dag wel een retourtje naar het centrum maak met de bus, hetgeen in mijn ogen een prachtige gelegenheid is om het gedrag van 'de Noor(se)' eens goed te bestuderen.
Noren zijn over het algemeen niet erg ontvankelijk voor intermenselijk contact tijdens het verblijf in de bus. Nu zijn de bussen vanwege het weer bijna altijd goed gevuld, met als gevolg dat er een soort spanning heerst omdat de passagiers wel in elkaars buurt móéten komen. Natuurlijk zullen de Noren eerst proberen een lege tweezitsplaats te vinden, en gaan dan bij voorkeur op de stoel naast het gangpad zitten met hun tas naast het raam, om een extra signaal af te geven dat het niet de bedoeling is dat er iemand naast hun komt zitten. Als er geen lege tweezitsplaatsen meer beschikbaar zijn, kun je bij alle binnenkomende Noren een subtiele vorm van wanhoop op het gezicht aflezen. De meesten kijken zorgvuldig de bus rond om te kijken welke medepassagier de hoogste waarschijnlijkheid biedt dat deze zijn mond dicht houdt en netjes uit het raam blijft staren. Met lichte tegenzin gaat de Noor dan op een stoel naast het gangpad zitten, een beetje op het randje, zodat je niet per ongeluk met je been iemand anders zijn jas aanraakt. Sommige Noren echter vinden dit soort dingen net wat te ver gaan, en deze blijven dan gewoon staan. Het mooiste is nog wel dat een Noor die zich noodgedwongen naast een onbekend iemand bevindt direct verhuist als er ineens een tweezitsplaats vrijkomt.
Ik vind het allemaal prachtig om naar te kijken. Natuurlijk negeer ik consequent alle gebruiken en ga ik bij voorkeur zitten naast diegene die mijn bestaan het hardst ontkent als ik de bus binnen stap.

Blijven we even bij de Noorse eigenaardigheden, en komen we bij het fenomeen 'brunost' (bruunoest), met als populairste variant 'Gudbrandsdalsost.'
Deze bruine kaas (zoals de naam allicht al deed vermoeden) is de trots van Noorwegen en er wordt door elke Noor gemiddeld zo'n vier kilogram per jaar van weggewerkt. Het is tevens een van de vreemdste dingen die ik ooit gegeten heb. Brunost wordt gemaakt van ongeveer een kwart geitenmelk en de rest koeienmelk. Door een lange verhitting wordt een deel van de suikers in de melk omgezet in karamel, vandaar de bruine kleur. Het eindproduct is een blok kaas waar je de pittigheid van de geitenmelk proeft naast de zoete smaak van karamel, in een substantie die nog het meest lijkt op boter, zodat je vlak nadat je een plakje proeft een plasje moeilijk te definiëren bruin spul in je mond hebt. Deze kaas eten de Noren op brood, maar ook op warme wafels met jam. Eigenlijk eten ze het met alles wat ze kunnen vinden.
Verder zijn de Noren dol kabeljauw (torsk), voedsel uit een tube, en heel erg veel diepvriespizza.


Afgelopen dinsdag ging ik met twee jongens van mijn kwantummechanicavak naar het bètagebouw, omdat hier een informatiemarkt met bedrijven scheen te zijn, inclusief alle gadgets en lokkertjes die bedrijven gebruiken om zieltjes te winnen. En inderdaad, bij alle standjes stond een grote schaal chocolaatjes of snoepjes om studenten te verleiden om wat dichterbij te komen. Het heeft iets humoristisch en misschien ook wel iets treurigs, dat je studenten, de zogenaamde elite,
met een snoepje zover kunt krijgen dat ze tegen hun zin met iemand in gesprek treden. Er bleek echter ook een wedstrijd te zijn waar je twintig minuten de tijd kreeg om met zijn drieën een autootje van Lego te maken die aangedreven werd door een elastiekje. De bouwers van het voertuig dat het verste kon rijden kregen elk een iPod nano. Nou hoef ik niet zo nodig een iPod, maar met onder ons vele jaren Lego-ervaring leek het ons wel een leuke uitdaging. Helaas kwamen we na twintig inspannende minuten bouwen en testen een luttele 25 cm tekort voor de overwinning (op een afstand van een meter of tien). Bij wijze van troostprijs gingen we wel naar huis met elk een tasje of vier met noodles, instantsoep, mentos en kauwgom, die uitgedeeld werden aan alle passerende studenten en aan het eind van de dag in grote getale overbleven.

Gisteren gingen Mathijs en ik voor het eerst klimmen bij de klimhal naast Fantoft. Helaas was de hal nogal klein. Het grootste probleem was echter dat er in Noorwegen bijna uitsluitend voorgeklommen wordt (dat wil zeggen, de klimmer neemt het touw met zich mee omhoog en klikt dit onderweg aan de muur vast) in plaats van het zogenaamde 'top-rope' klimmen dat in Nederland bijna overal gedaan wordt (dat wil zeggen, het touw is boven aan de muur bevestigd). Dat voorklimmen is de enige manier van klimmen als je op echte rotsen gaat klimmen, maar ook een stukje moeilijker dan top-rope en je moet er een korte cursus voor volgen voordat je het veilig toe kunt passen.
Daar komt in mijn geval dan nog bij dat gitaar spelen en klimmen een soort complementaire hobby's zijn: voor de eerste wil je soepele vingers hebben en lange nagels op je rechterhand, voor de tweede wil je vooral sterke vingers hebben met zo kort mogelijk nagels. Doordat ik sinds oktober niet meer geklommen heb, zijn mijn onderarmen niks meer gewend en heb ik nu flinke spierpijn, wat het muzikale optreden van morgenavond waarschijnlijk niet ten goede gaat komen. Het zijn van die lullige probleempjes. Maar als ik moet kiezen tussen bezigheden gaat de gitaar, vanwege zijn lange staat van dienst, natuurlijk voor.

Volgende editie zal ik mijzelf eens kritisch uitlaten over het universitaire onderwijs in Bergen, en tevens verslag doen van de optredens van 'The Elevators' op het Chinese festival (dat overigens gewoon Chinees nieuwjaar blijkt te zijn) en in Klubb Fantoft. Jullie kunnen vast niet wachten...

(En hier staat mijn stukje over het Noorse alcoholbeleid, voor de geïnteresseerden.)

4 reacties:

  1. je bent weer in topvorm joen. stelt me helemaal gerust (wat een moeder soms nodig heeft). Hoe is het met invoerrechten van alcohol trouwens? anders heb ik wel een leuk presentje in gedachten als we in juni (dan pas ja) bij je op bezoek komen.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Beste Joen,
    Dank je wel voor je beschrijving van noors gedrag in de bus. Dat helpt mij eindelijk mijn identiteit vast te stellen: ik ben een Noor.
    En sneeuw: we zitten er nog steeds midden in. Dit hier is het allersneeuwste plekje van Nederland. Ik glibberde dinsdag met moeite naar buiten op weg naar Wassenaar en glibberde vandaag terug naar ons veilige huis. En Piet Pauslusma, de weerguru van radio en tv Noord zegt dat het na zondag echt winter wordt.
    Wat prettig jouw verslagen te lezen. Hartelijke groeten, Just

    BeantwoordenVerwijderen
  3. mmmm, bruine karamelkaas. Haha, wat een volk!
    Of zijn wij juist erg vreemd met komijnekaas?

    Smacht je al naar bepaalde Nederlandse voedingswaren?
    Bij ons in de kantine zijn (tegen de reglementen van de VWA) toch weer de potten pindakaas, nutella (zeer nederlands) en appelstroop op tafel gezet, dus ik smeer lekker door.

    Heb nu ook een heerlijk hollands maaltje op het vuur staan, kippenpoten met patat en appelmoes.

    Hoop dat het optreden voorspoedig is gegaan en kijk al uit naar je volgende bericht.

    x Malu

    BeantwoordenVerwijderen
  4. "complementaire hobby's" Daar bedoel je zeker het tegenovergestelde mee, substituut? Jaja we blijven streng, opdat het Nederlands een beetje bijgehouden wordt per plaatse...

    Maar dat terzijde, het lijkt inderdaad wel een No(o)rs volkje zeg. Maar bruine kaas met kleverig zoete stukjes erin, liefst uit tube, daar kan ik dan weer helemaal inkomen, lijkt me Héérrrrrrlijk

    hou je taai he broer!
    Elias

    ps ik heb hier bij mijn weten geeneens een account maar als malu wat schrijft komt mijn naam erachter, vreemde zaak...

    BeantwoordenVerwijderen